นับเป็นอีกก้าวสำคัญที่สะเทือนวงการช่างภาพทั่วโลก เมื่อ “ลูคัส ฟาน เดอร์ สตรัท” (Lucas van der Straten) ช่างภาพพอร์ตเทรตชื่อดังชาวดัตช์ เจ้าของผลงานภาพบุคคลที่ได้รับการยกย่องว่า “มีจิตวิญญาณ” ได้ออกมาประกาศอย่างเป็นทางการถึงโปรเจกต์ใหม่ที่ท้าทายทุกขีดจำกัด นั่นคือการจัดแสดงนิทรรศการภาพถ่ายชุดพิเศษในชื่อ “Echoes of Humanity” ซึ่งจะเปิดตัวในเดือนพฤศจิกายนนี้ ณ แกลเลอรีชื่อดังใจกลางกรุงอัมสเตอร์ดัม โดยความพิเศษของงานนี้คือ ลูคัสได้ใช้เพียง “เลนส์ฟิกซ์ 50mm” และเทคนิคการจัดแสงแบบธรรมชาติเกือบทั้งหมดในการสร้างสรรค์ผลงานชุดนี้
นี่ไม่ใช่แค่การจัดแสดงผลงานทั่วไป แต่เป็นเสมือนการประกาศจุดยืนครั้งสำคัญของลูคัส ที่ต้องการตอกย้ำถึงคุณค่าของการถ่ายภาพบุคคลที่มาจาก “สายตา” และ “ความรู้สึก” ของช่างภาพโดยตรง ท่ามกลางกระแสการแข่งขันกับปัญญาประดิษฐ์ (AI) ที่นับวันยิ่งก้าวล้ำในการสร้างสรรค์ภาพ “เสมือนจริง” ได้อย่างไร้ที่ติ ข้อสงสัยสำคัญที่เกิดขึ้นคือ ในเมื่อ AI สามารถสร้างภาพที่สมบูรณ์แบบได้ แล้วอะไรคือสิ่งที่ทำให้ภาพถ่ายบุคคลที่มาจากมนุษย์ยังคงมีคุณค่าเหนือกว่า? ลูคัสเชื่อว่าคำตอบอยู่ที่ “อารมณ์” และ “เรื่องราว” ที่ซ่อนอยู่ในทุกรูขุมขนของซับเจกต์ ซึ่ง AI ยังไม่สามารถเข้าถึงได้อย่างลึกซึ้ง
สิ่งที่ทำให้โปรเจกต์นี้ได้รับความสนใจอย่างถล่มทลาย ไม่ใช่แค่ชื่อเสียงของลูคัส แต่เป็นแนวคิดที่ว่า การใช้เลนส์ฟิกซ์ (Fixed Lens) ซึ่งมีข้อจำกัดด้านมุมมองมากกว่าเลนส์ซูม กลับกลายเป็น “อาวุธลับ” ที่บังคับให้ช่างภาพต้องเข้าใกล้ตัวแบบมากขึ้น สื่อสารมากขึ้น และเข้าใจตัวตนของบุคคลนั้นๆ อย่างแท้จริง การที่เขาเลือกใช้เลนส์ 50mm เป็นหลัก ซึ่งขึ้นชื่อเรื่องความคมชัดและการสร้างโบเก้ (Bokeh) หรือการละลายหลังที่สวยงาม ก็ยิ่งเน้นย้ำถึงความตั้งใจที่จะดึง “ความงามในความเรียบง่าย” ออกมาให้ได้มากที่สุด และนั่นรวมไปถึงการใช้เทคนิคการจัดแสงธรรมชาติที่ทำให้ผิวสัมผัสและแววตาดูมีชีวิตชีวามากที่สุด
การจัดแสดงครั้งนี้จึงเป็นเหมือนการเชื้อเชิญให้ผู้ชมได้ลองตั้งคำถาม: อะไรคือสิ่งที่ทำให้ภาพถ่ายบุคคลหนึ่งภาพตราตรึงอยู่ในใจ? เป็นความคมชัด รายละเอียดที่สมบูรณ์แบบ หรือเป็นความรู้สึกบางอย่างที่ส่งผ่านจากดวงตาของตัวแบบสู่เลนส์และจิตวิญญาณของช่างภาพ? ลูคัสได้ให้สัมภาษณ์ว่า “ผมต้องการให้คนดูได้สัมผัสถึงความจริงแท้ของมนุษย์ในทุกภาพ ไม่ใช่แค่ความสมบูรณ์แบบทางเทคนิค” ท่ามกลางคลื่นของเทคโนโลยี AI ที่กำลังซัดสาด การกลับสู่รากฐานของการถ่ายภาพบุคคลด้วยเลนส์ฟิกซ์และแสงธรรมชาติ อาจเป็นคำตอบที่สะท้อนถึงแก่นแท้ของศิลปะแขนงนี้
งานนิทรรศการ “Echoes of Humanity” ไม่เพียงแค่จัดแสดงภาพถ่าย แต่จะมีการจัดเสวนาพิเศษกับลูคัส ฟาน เดอร์ สตรัท เพื่อเปิดเผยเบื้องลึกเบื้องหลังแนวคิด เทคนิค และปรัชญาการทำงานของเขาอีกด้วย ผู้ที่สนใจการถ่ายภาพบุคคล โดยเฉพาะผู้ที่กำลังมองหาแรงบันดาลใจในการ “ถ่ายพอร์ตเทรตให้เหนือกว่า AI” ไม่ควรพลาดงานนี้เป็นอันขาด นี่คือโอกาสที่จะได้เรียนรู้จากปรมาจารย์ และกลับมาถามตัวเองอีกครั้งว่า ในยุคที่ AI กำลังเข้ามามีบทบาทในชีวิตเรามากขึ้นเรื่อยๆ “คุณค่า” ของศิลปะที่มนุษย์สร้างสรรค์นั้นอยู่ที่ตรงไหนกันแน่
ผลลัพธ์จากนิทรรศการนี้จะเป็นเครื่องพิสูจน์ที่สำคัญว่า ท่ามกลางความก้าวหน้าของ AI และเทคโนโลยีการสร้างภาพที่ไร้ขีดจำกัด มนต์เสน่ห์ของการถ่ายภาพบุคคลที่สร้างสรรค์โดยมนุษย์ ด้วยความรู้สึก ความเข้าใจ และการเชื่อมโยงทางอารมณ์ ยังคงเป็นสิ่งที่ AI ไม่สามารถเลียนแบบได้อย่างสมบูรณ์ และอาจเป็นคำตอบที่แท้จริงของ “เทคนิคการถ่ายภาพบุคคลให้สวยโดดเด่นและดูเป็นมืออาชีพ” ที่ไม่ได้มีเพียงแค่ความคมชัด แต่เป็นเรื่องของจิตวิญญาณและความรู้สึกที่ส่งผ่านเลนส์ไปถึงผู้ชมทุกคน
